ताप्लेजुङ : दसैँमा देशभरका धार्मिकस्थलमा दर्शनार्थीको चहलपहल बढिरहेका बेला ताप्लेजुङस्थित प्रसिद्ध धार्मिकस्थल पाथीभरा भने सुनसानजस्तै बन्यो। नवरात्रमा दैनिक हजारौँ तीर्थयात्री पुग्ने पाथीभरामा यस वर्ष दर्शनार्थीको सङ्ख्या घटेपछि होटल व्यवसायी, यातायात सञ्चालक र भरियाको आम्दानी प्रभावित भएको छ।
विगतका वर्षमा दसैँको मुख्य समयमा दैनिक १० हजारसम्म दर्शनार्थी पुग्ने गरेको पाथीभरामा यसपटक अपेक्षित चहलपहल देखिएन। तीर्थयात्रीको आगमन घट्नुको ठोस कारण खुलेको छैन। तर, धार्मिक मान्यताअनुसार शुक्र अस्तको अवधि, चाडपर्वमा यात्राको बदलिँदो प्रवृत्ति र पर्यटकको प्राथमिकताजस्ता विषयले प्रभाव पारेको हुन सक्ने स्थानीयको अनुमान छ।
स्थानीयका अनुसार शुक्र अस्त भएको समयमा विवाह, व्रतबन्ध, गृहप्रवेश तथा ठूला धार्मिक अनुष्ठान नगर्ने परम्परा छ। यसको प्रभाव तीर्थयात्रामा समेत परेको हुन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ। यद्यपि, दर्शनार्थी घट्नुको मुख्य कारण यही हो भन्ने पुष्टि भएको छैन।
दर्शनार्थीको सङ्ख्या घटेपछि पाथीभरा जाने बाटोमा पर्ने काफ्लेपाटी क्षेत्रका होटलमा पाहुना कम भएका छन्। विगतका दसैँमा कोठा पाउनसमेत कठिन हुने गरेको भए पनि यसपटक कारोबार कमजोर बनेको होटल व्यवसायी मनिका भट्टराई बताउँछिन्।
दर्शनार्थीको चाप घट्दा होटलमा मात्र नभई यातायात र अन्य पर्यटन व्यवसायमा समेत असर परेको छ। तीर्थयात्रीको आवागमनले चलायमान हुने मेची राजमार्ग र तमोर करिडोर आसपासका बजारमा समेत अपेक्षित व्यापार हुन सकेको छैन।
यसको प्रत्यक्ष असर पाथीभरा क्षेत्रमा बालबालिका, अशक्त तथा वृद्धवृद्धालाई मन्दिरसम्म पुर्याउन सहयोग गर्ने भरियामा परेको छ। भरिया तुलसी गुरुङका अनुसार दर्शनार्थी कम हुँदा काम पाउन कठिन भएको छ। पाथीभरा क्षेत्रमा सेवा प्रदान गर्ने करिब चार सय भरियाको आम्दानी प्रभावित भएको छ।
धार्मिक आस्थाको केन्द्रका रूपमा परिचित पाथीभरा प्राकृतिक सौन्दर्यका कारण पनि पर्यटकको आकर्षणमा पर्ने गरेको छ। समुद्री सतहबाट करिब तीन हजार ७९४ मिटर उचाइमा रहेको यस क्षेत्रबाट विश्वको तेस्रो अग्लो हिमाल कञ्चनजङ्घासहित मकालु र आसपासका हिमशृङ्खलाको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ।
पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिका सूचना प्रविधि अधिकृत सन्तोष पुर्कुटीका अनुसार दर्शनार्थीको सङ्ख्या घटे पनि प्राकृतिक सौन्दर्य अवलोकन र पदयात्राका लागि आउने पर्यटकको आकर्षण कायम छ।
दसैँमा पाथीभरा सुनसान देखिनु धार्मिक पर्यटनमा निर्भर व्यवसायीका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। दर्शनार्थीको आगमन घट्नुको वास्तविक कारण पहिचान गर्न सके आगामी दिनमा धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धन र स्थानीय व्यवसायको संरक्षणका लागि योजना बनाउन सहज हुने देखिन्छ।
अहिले व्यवसायी र भरियाको आशा दसैँपछिका दिनमा तीर्थयात्री तथा पर्यटकको आगमन बढ्नेमा छ। तर, पाथीभरा किन सुनसान बन्यो भन्ने प्रश्नको स्पष्ट जवाफ खोज्न दर्शनार्थीको आगमनसम्बन्धी तथ्याङ्क, विगतका वर्षसँगको तुलना र यात्रुको धारणा विश्लेषण गर्न आवश्यक देखिन्छ।
